Παρασκευή, 28 Ιουλίου 2017

ΕΥΡΩΠΗ: Η ανάπτυξη της παραγωγικότητας γίνεται άσχετη;



Όπως σημείωσε το 1987 ο βραβευμένος με Νόμπελ οικονομολόγος Ρόμπερτ Σόλοου, οι υπολογιστές είναι «παντού, εκτός από τα στατιστικά στοιχεία παραγωγικότητας».
Από τότε, το επονομαζόμενο παράδοξο παραγωγικότητας έχει γίνει όλο και πιο εντυπωσιακό. Η αυτοματοποίηση έχει εξαλείψει πολλές εργασίες. Τα ρομπότ και η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να υπόσχονται (ή να απειλούν) με ακόμη πιο ριζικές αλλαγές. Ωστόσο, η αύξηση της παραγωγικότητας έχει επιβραδυνθεί σε όλες τις προηγμένες οικονομίες. Στη Βρετανία, η εργασία δεν είναι περισσότερο παραγωγική σήμερα από ότι ήταν το 2007.
Ορισμένοι οικονομολόγοι βλέπουν τις χαμηλές επιχειρηματικές επενδύσεις, τις κακές δεξιότητες, τις ξεπερασμένες υποδομές ή την υπερβολική ρύθμιση να εμποδίζουν την ανάπτυξη. Άλλοι σημειώνουν μεγάλες ανισότητες στην παραγωγικότητα μεταξύ πρωτοπόρων και ακολούθων μεταξύ των βιομηχανικών κατασκευαστών. Άλλοι αμφισβητούν ότι η τεχνολογία της πληροφορίας είναι πραγματικά τόσο ισχυρή.
 Ωστόσο η εξήγηση μπορεί να βρίσκεται ακόμη βαθύτερα. Καθώς θα γινόμαστε πλουσιότεροι, η μετρημένη παραγωγικότητα μπορεί αναπόφευκτα να επιβραδυνθεί και το μετρημένο κατά κεφαλήν ΑΕΠ μπορεί να μας λέει όλο και λιγότερα για τις τάσεις στην ανθρώπινη ευημερία.
Το πρότυπο ψυχικό μοντέλο αύξησης της παραγωγικότητας αντανακλά τη μετάβαση από τη γεωργία στη βιομηχανία. Ξεκινάμε με 100 αγρότες που παράγουν 100 μονάδες τροφίμων: η τεχνολογική πρόοδος επιτρέπει σε 50 να παράγουν το ίδιο ποσό και στους άλλους 50 να μετακομίσουν σε εργοστάσια που παράγουν πλυντήρια ή αυτοκίνητα ή οτιδήποτε άλλο. Η συνολική παραγωγικότητα διπλασιάζεται και μπορεί να διπλασιαστεί ξανά, καθώς τόσο η γεωργία όσο και η μεταποίηση γίνονται ακόμη πιο παραγωγικές, ενώ ορισμένοι εργαζόμενοι μετατοπίζονται στη συνέχεια σε εστιατόρια ή υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης. Υποθέτουμε μια αδιάκοπα επαναλαμβανόμενη διαδικασία.
Ωστόσο, είναι δυνατές και άλλες δύο εξελίξεις. Ας υποθέσουμε ότι οι πιο παραγωγικοί αγρότες δεν έχουν καμία επιθυμία για πλυντήρια ρούχων ή αυτοκίνητα, αλλά προσλαμβάνουν τους επιπλέον 50 εργαζόμενους είτε ως χαμηλόμισθους οικιακούς υπαλλήλους είτε ως καλλιτέχνες με υψηλότερη αμοιβή, παρέχοντας υπηρεσίες πρόσωπο με πρόσωπο και που είναι δύσκολο να αυτοματοποιηθούν. Στη συνέχεια, όπως υποστήριξε ο Γουίλιαμ Μπάουμολ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Princeton, το 1966, η συνολική αύξηση της παραγωγικότητας θα μειωθεί σταδιακά στο μηδέν, ακόμη και αν η αύξηση της παραγωγικότητας στο πλαίσιο της γεωργίας ποτέ δεν επιβραδύνεται.
Ή ας υποθέσουμε ότι 25 από τους πλεονασματικούς αγρότες γίνονται εγκληματίες, και οι άλλοι 25 αστυνομικοί. Στη συνέχεια, το όφελος για την ανθρώπινη ευημερία είναι μηδενικό, παρόλο που η μετρούμενη παραγωγικότητα αυξάνεται εάν οι δημόσιες υπηρεσίες αποτιμώνται, σύμφωνα με την τυποποιημένη σύμβαση, στο κόστος εισροών.
Η ανάπτυξη δραστηριοτήτων παροχής υπηρεσιών που είναι δύσκολο να αυτοματοποιηθούν μπορεί να εξηγήσει κάποια επιβράδυνση της παραγωγικότητας. Η επίπεδη παραγωγικότητα της Μεγάλης Βρετανίας αντικατοπτρίζει ένα συνδυασμό ταχείας αυτοματοποίησης σε ορισμένους τομείς και ταχεία ανάπτυξη απασχόλησης χαμηλής παραγωγικότητας και χαμηλής αμοιβής - όπως οι οδηγοί Deliveroo που καβαλούν απλά παλιομοδίτικα ποδήλατα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας αναφέρει ότι οκτώ από τις δέκα ταχύτερα αναπτυσσόμενες κατηγορίες θέσεων εργασίας είναι υπηρεσίες χαμηλού μισθού, όπως υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας και φροντίδας υγείας στο σπίτι.
Ωστόσο, η αύξηση των δραστηριοτήτων «μηδενικού αθροίσματος» μπορεί να είναι ακόμη πιο σημαντική. Ρίξτε μια ματιά στην οικονομία: είναι εντυπωσιακό το πόσο εργατικό δυναμικό υψηλών δυνατοτήτων είναι αφιερωμένο σε δραστηριότητες που δεν μπορούν να αυξήσουν την ανθρώπινη ευημερία αλλά συνεπάγονται ανταγωνισμό για την διαθέσιμη οικονομική πίτα. Τέτοιες δραστηριότητες έχουν γίνει πανταχού παρούσες: νομικές υπηρεσίες, αστυνόμευση και φυλακές, το έγκλημα στον κυβερνοχώρο και ο στρατός εμπειρογνωμόνων που προστατεύουν οργανώσεις από αυτό, χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές αρχές που προσπαθούν να σταματήσουν την κακή πώληση και η αυξανόμενη τάξη των υπαλλήλων συμμόρφωσης που εργάζονται ως απάντηση, οι τεράστιοι πόρους που αφιερώνονται στις προεκλογικές εκστρατείες των ΗΠΑ, οι υπηρεσίες ακινήτων που διευκολύνουν την ανταλλαγή ήδη υφιστάμενων περιουσιακών στοιχείων, και μεγάλο μέρος των οικονομικών συναλλαγών.
Μεγάλο μέρους του σχεδιασμού, του branding και της διαφημιστικής δραστηριότητας είναι επίσης ουσιαστικά μηδενικού αθροίσματος. Είναι σίγουρα καλό ότι οι νέες μορφές μπορούν να ανταγωνίζονται συνεχώς για την προσοχή μας. Η επιλογή και η ανθρώπινη δημιουργικότητα είναι πολύτιμα από μόνα τους. Αλλά δεν έχουμε κανένα λόγο να πιστεύουμε ότι τα σχέδια και οι μάρκες του 2050 θα μας κάνουν πιο ευτυχισμένους από εκείνα του 2017.
Αυτές οι μηδενικού αθροίσματος δραστηριότητες ήταν πάντα σημαντικές. Αλλά μεγαλώνουν τη σημασία τους καθώς προσεγγίζουμε τον κορεσμό σε πολλά βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Στις ΗΠΑ, οι «οικονομικές και επιχειρηματικές υπηρεσίες» αντιπροσωπεύουν σήμερα το 18% της απασχόλησης, από 13,2% το 1992.
Ο αντίκτυπος στο μετρούμενο ΑΕΠ και την παραγωγικότητα αντικατοπτρίζει τις εθνικές λογιστικές συμβάσεις. Εάν οι άνθρωποι αφιερώσουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους στον ανταγωνισμό για ελάχιστη στέγαση, αυξάνοντας τις τιμές των ακινήτων και τα ενοίκια, το ΑΕΠ και η «παραγωγικότητα» αυξάνονται, επειδή το ενοίκιο της στέγης συμπεριλαμβάνεται στο ΑΕΠ, ακόμη και αν η συνολική προσφορά υπηρεσιών στέγασης παραμένει αμετάβλητη. Από το 1985, το μερίδιο των ενοικίων στην οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου έχει διπλασιαστεί, από 6% του ΑΕΠ σε 12%.
Ομοίως, οι περισσότεροι και καλύτερα αμειβόμενοι δικηγόροι διαζυγίου αυξάνουν το ΑΕΠ, επειδή οι τελικοί καταναλωτές τους πληρώνουν. Όμως, οι περισσότεροι και καλύτερα πληρωμένοι εμπορικοί δικηγόροι δεν αυξάνουν την παραγωγή, επειδή οι νομικές δαπάνες των εταιρειών είναι ένα ενδιάμεσο κόστος. Η μέτρηση της παραγωγικότητας επιβραδύνεται καθώς οι ενδιάμεσες δραστηριότητες μηδενικού αθροίσματος πολλαπλασιάζονται, ενώ άλλες δραστηριότητες μηδενικού αθροίσματος αυξάνουν το ΑΕΠ αλλά δεν παρέχουν κανένα κοινωνικό όφελος.
Αντισταθμίζοντας ενδεχομένως αυτό το αποτέλεσμα, η τεχνολογία της πληροφορίας μπορεί να βελτιώσει την ανθρώπινη ευημερία με τρόπους που δεν καταγράφονται στη μετρούμενη παραγωγή. Δισεκατομμύρια ώρες χρόνου καταναλωτή που προηγουμένως σπαταλιόταν στη συμπλήρωση φορμών, την πραγματοποίηση τηλεφωνικών κλήσεων και την αναμονή σε ουρές, εξαλείφονται από υπηρεσίες αγορών και αναζήτησης με βάση στο Διαδίκτυο. Πολύτιμες υπηρεσίες πληροφοριών και ψυχαγωγίας παρέχονται δωρεάν.
Σε αντίθεση με όσα ισχυρίζονται ορισμένοι δεξιόστροφοι οικονομολόγοι, τέτοιες δωρεάν υπηρεσίες δεν μπορούν να καταστήσουν άσχετη την αύξηση της ανισότητας των εισοδημάτων. Εάν τα ενοίκια και τα έξοδα μετακίνησης οδηγούνται από έντονο ανταγωνισμό για ακίνητα που βρίσκονται σε ελκυστική τοποθεσία, δεν μπορούν να πληρωθούν από το ελεύθερο «πλεόνασμα του καταναλωτή». Αλλά η βασική ιδέα είναι ακόμα σημαντική: πολλά που αποφέρουν οφέλη για την ανθρώπινη ευημερία δεν αντικατοπτρίζονται στο ΑΕΠ.
Πράγματι, το μετρούμενο ΑΕΠ και τα κέρδη για την ανθρώπινη ευημερία τελικά μπορεί να γίνουν εντελώς ξεχωριστά. Φανταστείτε το 2100 έναν κόσμο στον οποίο τα ρομπότ που λειτουργούν με ηλιακή ενέργεια, που κατασκευάζονται από ρομπότ και ελέγχονται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, παρέχουν τα περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες που υποστηρίζουν την ανθρώπινη ευημερία. Όλη αυτή η δραστηριότητα θα αντιπροσωπεύει μια ασήμαντη αναλογία του μετρούμενου ΑΕΠ, απλώς και μόνο επειδή θα ήταν τόσο φθηνή.
Αντιστρόφως, σχεδόν όλο το μετρούμενο ΑΕΠ θα αντανακλούσε δραστηριότητες με μηδενικό άθροισμα ή/και αδύνατο να αυτοματοποιηθούν - ενοικιάσεις κατοικιών, αθλητικά βραβεία, αμοιβές καλλιτεχνικής απόδοσης, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και έξοδα διοικητικού, νομικού και πολιτικού συστήματος. Η μέτρηση της αύξησης της παραγωγικότητας θα ήταν σχεδόν μηδενική, αλλά και άσχετη με τη βελτίωση της ανθρώπινης ευημερίας.
Είμαστε μακριά από εκεί ακόμα. Αλλά η τάση προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να βοηθήσει στην εξήγηση της πρόσφατης επιβράδυνσης της παραγωγικότητας. Οι υπολογιστές δεν βρίσκονται στις στατιστικές παραγωγικότητας ακριβώς επειδή είναι τόσο ισχυροί.  
ΤΏΡΑ ΤΟ MANIATIKO REPORT ΚΟΝΤΆ ΣΑΣ ΚΑΙ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΟ MYWEBOOK _____Η ΕΝΣΩΜΆΤΩΣΗ ΤΩΝ ΝΈΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΏΝ ΕΊΝΑΙ ΣΕ ΕΞΈΛΙΞΗ